Scroll jij weleens met je linkerduim terwijl je iets in je rechterhand houdt? Veel mensen wisselen ongemerkt tussen hun linker- en rechterhand tijdens het gebruik van hun telefoon. Toch houden websites en apps hier niet altijd rekening mee. Dat kan beter. Vooral voor linkshandigen.
Mensen wisselen vaker van hand dan je denkt
Hoewel 90% van de mensen rechtshandig is, gebruikt slechts 70% hun telefoon consequent met hun rechterhand. Dat blijkt uit onderzoek van Kriti Nelavelli en Thomas Plötz uit 2018. De rest schakelt over naar hun niet-dominante hand, bijvoorbeeld tijdens activiteiten zoals eten, drinken of multitasking. Een gebruiker die zijn telefoon met de linkerhand bedient, zal het toestel bijvoorbeeld eerder in de linkerzak stoppen of links van zijn laptop neerleggen. Afhankelijk van de situatie wisselen mensen regelmatig tussen links en rechts.
Een herkenbaar voorbeeld: je loopt over straat met een boodschappentas in je rechterhand. Terwijl je loopt, scroll je met je linkerduim door een social media-app. Als de app is ontworpen met alleen rechtshandige bediening in gedachten, kan het lastig zijn om bij knoppen of menu’s te komen – met frustratie tot gevolg. Gelukkig kan je daar als ontwerper rekening mee houden.
Werkt design wel altijd voor rechts- én linkshandigen?
Rechtsboven in Instagram vind je het DM-icoon. In de NOS-app staat de zoekfunctie op dezelfde plek. Deze functies zijn ontworpen met de rechtshandige gebruiker in gedachten, maar probeer ze maar eens met je linkerduim te bereiken. In de app van Albert Heijn zijn functies zoals het activeren van Bonusbox-items ook rechts uitgelijnd, wat niet voor iedereen even handig is.
Een menu dat makkelijk te bereiken is met je duim, maakt je app fijner in gebruik – voor links- én rechtshandigen. Maar een perfecte oplossing voor iedereen bestaat niet altijd. Soms heb je te maken met technische beperkingen. Of je hebt zoveel menu-items dat je een top- én bottommenu nodig hebt. Dan moet je keuzes maken: wat komt waar?
Gebruikers verwachten ook een bepaalde logica in je app. Een zoekfunctie rechtsboven voelt voor veel mensen intuïtief. Verplaats je die om het menu toegankelijker te maken? Dan kan dat juist voor verwarring zorgen. Daarom is het belangrijk om bewust te kiezen. Wat werkt het beste voor de meeste gebruikers?
Tips voor UX/UI designers
Inclusieve websites en apps houden rekening met rechts- en linkshandige gebruikers. Zo verbeter je de gebruikerservaring. Hier zijn een paar tips:
- Zorg dat de knoppen, swipe-elementen en menu’s makkelijk klikbaar zijn
Plaats knoppen, swipe-elementen en menu’s zo dat ze voor beide handen bereikbaar zijn. Op mobiele schermen werken brede knoppen goed. Voor tablets zijn knoppen langs de randen ideaal. - Testen met je linker- en rechterhand
Betrek zowel links- als rechtshandige testers bij je ontwerp. Of doe het zelf. Gebruik beide handen om zeker te weten dat je overal bij kan. - Responsive design
Zorg dat je website of app op elk schermformaat, van smartphone tot tablet, eenvoudig met zowel links als rechts te bedienen is. Responsive design helpt je lay-out flexibel aan te passen voor optimale toegankelijkheid.
Nog veel te ontdekken over design voor linkshandigen
Handvoorkeuren spelen een belangrijke rol in interactieontwerp, maar er is verrassend weinig onderzoek naar gedaan. De studie van Nelavelli en Plötz biedt waardevolle inzichten, maar maakt ook duidelijk dat er nog veel te ontdekken valt. Hoe passen linkshandigen zich aan ontwerpen voor rechtshandigen aan? En wat betekent de opkomst van grotere schermen voor toegankelijkheid?
Dit zijn vragen die meer aandacht verdienen in toekomstig onderzoek.
Maak design toegankelijk voor beide handen
Een ontwerp dat werkt voor zowel rechts- als linkshandigen is meer dan een gebruiksvriendelijke keuze. Het laat zien dat je jouw gebruikers écht begrijpt. Inclusief design is geen extra stap, maar een fundamenteel onderdeel van goed ontwerp.
De perfecte oplossing bestaat niet altijd. Soms botsen toegankelijkheid en andere ontwerpprincipes, zoals herkenbaarheid of technische beperkingen. Een zoekfunctie rechtsboven voelt bijvoorbeeld intuïtief voor veel gebruikers, maar is lastiger te bereiken met de linkerduim.
De oplossing? Maak bewuste keuzes én test je ontwerp. Laat zowel links- als rechtshandige gebruikers je ontwerpen proberen en kijk hoe zij ermee omgaan. Dit geeft je waardevolle inzichten om je ontwerp nog beter te maken. Zo ontwerp je websites en apps die toegankelijk zijn, zonder in te leveren op kwaliteit of consistentie.
