ASS

Inclusief design: houd rekening met gebruikers met autisme (je maakt er iedereen blij mee)

Een inclusief design maakt jouw website of app toegankelijk voor elke gebruiker. Denk aan ondertitels voor slechthorenden of een andere weergave van getallen voor mensen met dyscalculi.  Dit artikel gaat over hoe je rekening houdt met gebruikers met een autismespectrumstoornis (ASS).

Wat is een autismespectrumstoornis (ASS)

Bij iemand met de diagnose autismespectrumstoornis (ASS) wordt informatie in de hersenen anders verwerkt dan bij mensen zonder die diagnose. Mensen zonder ASS filteren automatisch alle informatie die via de zintuigen binnenkomt. Mensen met ASS hebben die automatische filter niet en daardoor raken ze sneller overprikkeld.

De term ASS wordt nog niet zo lang gebruikt. Hiervoor werd de term autisme gebruikt. Daarbij werden er verschillende soorten van autisme omschreven. Onderzoek leverde echter niet genoeg bewijs voor dit onderscheid. Daarom wordt nu de term autismespectrumstoornis gebruikt voor iedereen met een vorm van autisme.

Aangezien het om een spectrum gaat, kunnen de kenmerken per persoon behoorlijk verschillen. Maar vaak zie je (een aantal van) de volgende kenmerken terug.

Iemand met de diagnose ASS:

  • heeft (meer dan gemiddeld) moeite met het omgaan met andere mensen;
  • gaat helemaal op in dingen die interessant zijn;
  • verplaatst zich niet gemakkelijk in anderen;
  • houdt niet van onverwachte veranderingen;
  • herhaalt sommige dingen vaak;
  • herkent snel patronen.

ASS in het dagelijks leven

Er is geen twijfel over dat autisme invloed heeft op het dagelijks leven. Ook hier verschilt het per persoon hoeveel die invloed is. De volgende punten zijn voorbeelden van de invloed die ASS zou kunnen hebben.

Omgang met anderen

Het is voor iemand met een ASS lastiger om te praten over koetjes en kalfjes, of aan iemands gezicht af te lezen hoe diegene zich voelt. Doordat diegene de wereld anders ervaart, is het lastig om zich in te leven in anderen en hen te begrijpen. Maar dat geldt andersom natuurlijk ook. Als je geen ASS hebt is het moeilijk voor te stellen hoe degene met een ASS denkt of zich voelt.

Gedrag

In het dagelijks leven kun je ook verschillen in gedrag zien. Mensen met de diagnose ASS kunnen bijvoorbeeld onderwerpen zo interessant vinden dat het lastig is om aan iets anders te denken of om ergens anders over te praten. Anderen herhalen bewegingen of zinnen of doen dingen in een vaste volgorde omdat dit rust geeft.

Informatie verwerken

Sommige mensen met een ASS zijn overgevoelig voor prikkels, waardoor zij snel zijn afgeleid. Voor de een is dit een overgevoeligheid voor geluid, voor de ander voor geur of beweging. Daar staat tegenover dat mensen met de diagnose ASS vaak veel oog voor detail hebben.

Reizen

Reizen en ‘vervoer’ levert extra uitdagingen op. Zo is er voor het halen van een rijbewijs een medische keuring nodig en een extra rijtest. Reizen met het openbaar vervoer vinden sommige mensen heel fijn (altijd dezelfde route) terwijl anderen juist overprikkeld raken van alle geluiden en mensen.

Verzorging

Een ASS kan invloed hebben op de persoonlijke verzorging. Denk bijvoorbeeld aan het altijd willen dragen van een favoriet kledingstuk of handelingen op dezelfde volgorde willen uitvoeren (maar dat dit niet altijd kan).

Veelvoorkomende problemen bij websites en apps

Als je deze voorbeelden ziet, dan kun je je voorstellen dat websites en apps ook voor moeilijkheden kunnen zorgen. Websites of apps zorgen soms voor veel prikkels, dringen informatie op of zorgen voor een gebrek aan controle. Denk aan:

  • pop-ups
  • video’s die automatisch afspelen (met geluid)
  • onduidelijke navigatie

Digitale toegankelijkheid bij een ASS

In de Europese Norm voor digitale toegankelijkheid en de WCAG worden autisme of het autismespectrumstoornis niet specifiek genoemd. Toch zijn er heel wat eisen te vinden die specifiek voor gebruikers met de diagnose ASS een hoop schelen. Eigenlijk komt het allemaal terug op het centrale punt: help de gebruiker om te gaan met de prikkels op jouw website of app. Dat doe je door de volgende dingen:

Geef de gebruiker controle

Voor mensen met een ASS is het belangrijk om controle te hebben. Over het algemeen vinden zij onverwachte gebeurtenissen niet fijn. Dring daarom geen informatie op met (onverwachte) pop-ups of slideshows die automatisch afspelen.

Laat de keuze bij de gebruiker

Niet alleen verwerken gebruikers met een ASS informatie anders dan mensen zonder die diagnose, ook onderling verschilt het enorm. Bij de ene persoon komen auditieve prikkels hard binnen, terwijl de ander juist niet goed tegen visuele prikkels kan. Daarom is het belangrijk dat je de keuze voor (de hoeveelheid) prikkels bij de gebruiker laat. Denk bijvoorbeeld aan:

  • Niet automatisch afspelen van een video
  • De optie om geluid uit te zetten (geef ondertiteling!)
  • Een uitgeschreven versie van het script als download

Bied een heldere en voorspelbare structuur

Een website zonder prikkels bestaat niet. Maar je kunt wel helpen om hier ‘veilig’ doorheen te komen. Dat doe je met een heldere en voorspelbare structuur. Navigeren door een website met prikkels gaat tenslotte makkelijker als het duidelijk is waar je wat kunt vinden. Dit doe je door van tevoren goed na te denken over de opbouw van de website. Maar ook een gestructureerd menu, gebruik van koppen en duidelijke linkteksten helpen hierbij. Het is beter om ‘meer informatie over gebruikerstesten’ te gebruiken dan alleen ‘klik hier’.

Conclusie

Als je je website of app toegankelijker maakt voor gebruikers met de diagnose ASS maak je daar eigenlijk al je gebruikers blij mee. Iedereen vindt het fijn om controle te hebben over de prikkels die op hen af komen. En elke gebruiker verwacht dat de informatie die je geeft waardevol en goed gestructureerd is.

Dit klinkt alsof je zelf gemakkelijk kan bepalen hoe je jouw website of app toegankelijk maakt voor mensen met een ASS. Dat is niet helemaal het geval. Een ASS kan immers ook problemen opleveren bij acties die voor jouzelf (en andere gebruikers) vanzelfsprekend zijn. Betrek daarom mensen die een autismespectrumstoornis hebben bij je ontwerpproces, zo ontdek je waar je nog kunt verbeteren. In dit artikel lees je kort hoe wij te werk gaan met een gebruikersonderzoek.

Heb je specifieke vragen over gebruikersonderzoek of ben je nieuwsgierig of jouw website digitaal toegankelijk is? Neem contact met ons op, we kijken graag me je mee!

Deel dit blogbericht via