Usability testing: hoe je met 5 deelnemers je website kunt verbeteren

Usability testing: hoe je met 5 deelnemers je website kunt verbeteren

Usability testing wordt door veel bedrijven overgeslagen. Zonde! Want die paar uurtjes testen, zorgen er juist voor dat je tot het best passende ontwerp of product komt. En dat hoeft niet groots en duur te zijn. We leggen je uit hoe.

Wat is usability testing?

Usability testing is een manier om te testen hoe echte gebruikers jouw website gebruiken. Waar klikken ze op? Snappen ze de teksten die je gebruikt? Kunnen ze vinden waar ze naar op zoek zijn of lopen ze vast?

Je probeert ermee te achterhalen of de deelnemers taken die jij belangrijk vindt succesvol (en zelfstandig) uit kunnen voeren. Ook onderzoek je hoe ‘goed’ zij dit doen en welke emoties zij ervaren (is het bijvoorbeeld frustrerend of juist leuk om te doen).

Op deze manier ontdek je welke problemen er zijn en hoe ernstig die zijn. Soms kom je meteen tot een bijbehorende oplossing, maar dat is niet altijd het geval. Meestal voer je meerdere keren een test uit. Zo onderzoek je of de wijzigingen die je hebt doorgevoerd ook echt een verbetering zijn.

Usability tests voer je uit onder personen die representatief zijn voor jouw eindgebruikers. Wil je weten wat de wensen en behoeften zijn van deze gebruikers? Voer dan een user interview uit.

Vier manieren waarop usability testing jouw website verbetert

Usability tests verbeteren jouw website, app of product. Maar op welke manier dan?

  1. Het brengt problemen en kansen in kaart waarvan je niet wist dat ze er waren. Er zijn zoveel ontwerpopties en voorkeuren, je kunt niet alles in één keer goed inschatten. Als je deze problemen en kansen vervolgens oppakt, levert je dat een beter eindproduct op.
  2. Je bespaart tijd en geld door al tijdens het ontwikkelproces je eindgebruiker te betrekken. In de ontwerpfase is het makkelijker en goedkoper om (grote) wijzigingen door te voeren, dan wanneer je product al bijna af is.
  3. Je leert het gedrag van je eindgebruikers kennen en kunt daar beter op inspelen. Hoe dieper je ‘in het ontwerp’ zit, hoe lastiger het is om je in te leven in de gebruiker die het voor het eerst ziet.
  4. Als je al een bestaand product hebt, kan usability testing een aanvulling zijn op de kwantitatieve data die je hebt. Je ziet bijvoorbeeld in de data dat gebruikers na 1 pagina al je website verlaten. Maar waarom? Daar kun je achter komen met usability testing.

Welke soorten usability tests zijn er?

Je kunt een usability test op verschillende manieren uitvoeren. Elke methode bevat in ieder geval de volgende onderdelen: een facilitator, taken en een deelnemer.

De facilitator geeft de taken aan de deelnemer. Terwijl de deelnemer deze taken uitvoert, observeert de facilitator het gedrag van de deelnemer en luistert hij naar feedback. De facilitator kan (aan het einde) vragen stellen om bepaalde acties te verduidelijken.

Wanneer de facilitator veel open vragen stelt, is er sprake van een kwalitatieve usability test. Dit helpt om ideeën te verzamelen en aannames te testen. Wanneer de facilitator zijn informatie voornamelijk verzamelt met gesloten vragen en matrixen, spreek je van een kwantitatieve usability test. Dit is handig bij een hoger aantal deelnemers of wanneer je toe bent aan het finetunen van je ontwerp.

Beide vormen voegen waarde toe aan je ontwerp, de een is niet beter dan de ander. De verschillende momenten in je ontwerpproces bepalen je doel en daarmee je keuze.

Deze kwalitatieve of kwantitatieve tests kun je natuurlijk op verschillende apparaten uitvoeren. Denk aan een telefoon, tablet, laptop of smartwatch. Maar ook de plaats en de daarbij behorende omstandigheden kun je beïnvloeden.

In welke omstandigheden test je?

Je kunt een test uitvoeren in een rustige, formele setting, of juist een real-life scenario nabootsen (een treinreis vinden terwijl je haast hebt). De omstandigheden waar je je de test in uitvoert kun je globaal in 3 categorieën indelen:

  • Persoonlijk: meestal is dit in een formele setting, denk aan een rustig zaaltje met daarin ruimte voor ‘het onderzoek’. Hier kun je natuurlijk alsnog een scenario nabootsen, maar dit zal vaak iets kunstmatiger zijn. Het voordeel is dat je zelf veel controle hebt over de omgevingsinvloeden en dat je er ‘dicht op zit’ en zo non-verbale communicatie goed oppikt.
  • Op afstand: hierbij kies je ervoor om de gebruiker in zijn eigen omgeving te laten testen. De facilitator kijkt vanaf een afstand  (remote) mee. Het voordeel is dat deelnemers wellicht meer ‘zichzelf’ zijn in hun eigen omgeving. Op die manier kan je een representatief inzicht krijgen. Bovendien is het relatief snel en kosteneffectief. Het nadeel is dat je niet fysiek aanwezig bent en non-verbale communicatie wellicht lastiger te interpreteren is. Ook heb je minder invloed op de omgevingsfactoren.
  • Guerilla: dit draait om het informeel testen van je ontwerp op voorbijgangers, collega’s, kennissen, etc. Deze optie is goed voor een snelle check in echte situaties, door echte mensen. Het nadeel is dat je inaccurate data kunt verzamelen, omdat mensen bijvoorbeeld niet voldoende tijd nemen of doordat de deelnemers niet helemaal representatief zijn voor je eindgebruikers.

Wil je je verder verdiepen in de verschillende manieren en omstandigheden om usability testing toe te passen? Lees dan dit artikel van Maze, daar komen verschillende opties uitgebreid aan bod.

Vijf deelnemers voor het optimale resultaat

Zie je de kosten al stijgen door al deze vormen van usability tests? Dat valt gelukkig mee! Uitgebreide usability tests blijken namelijk helemaal niet nuttiger dan kleine tests. Experts beweren dat 5 deelnemers voldoende is om de juiste informatie te verzamelen. Meer deelnemers leveren niet meer nieuwe informatie op. 5 personen is goed te overzien, toch? Het werkt als volgt:

  • De eerste deelnemer geeft je de meeste nieuwe inzichten.
  • De tweede deelnemer heeft wat overlap met de eerste, maar doet toch een aantal dingen heel anders (nieuwe informatie!).
  • Bij de derde, vierde en vijfde deelnemer zie je steeds meer overlap en minder nieuwe dingen. De overlap bevestigt je eerdere observaties, dat is fijn. Maar na 5 deelnemers krijg je vooral nog meer overlap en niet meer nieuwe informatie.

Nadat je de informatie hebt verwerkt, kan een nieuwe ronde van 5 deelnemers wel voor nieuwe informatie zorgen. Er is echter één uitzondering op deze ‘5-personen-regel’. Bestaat jouw doelgroep uit heel verschillende groepen gebruikers? Bijvoorbeeld ouders én kinderen? Of verkopers én inkopers? Dan is het advies om van beide groepen 3 (of 4) deelnemers in te schakelen.

Drie redenen waarom bedrijven usability testing overslaan (en waarom dat niet terecht is)

We hopen dat je het ondertussen met ons eens bent dat het waardevol is om een usability test uit te voeren én dat dit geen grote investering hoeft te zijn. Toch merken we dat veel bedrijven deze tests graag overslaan. Argumenten die we horen zijn:

  • Het kost te veel tijd
  • Het is te duur
  • We kunnen als projectteam zelf goed inschatten wat nodig is

En dat is jammer, want alle drie de argumenten zijn niet terecht. Een ‘simpele’ usability test hoeft niet veel tijd te kosten en hoeft ook niet duur te zijn.
Het kost je ongeveer een dag om de test te ontwerpen en te plannen, een dag om de test uit te voeren en een dag om de resultaten te analyseren en in het ontwerp te verwerken.

De kosten blijven daardoor ook binnen de perken. Wellicht komt er naast de werkuren nog een vergoeding bij voor de 5 deelnemers of een eventuele locatie. Natuurlijk stijgen de kosten als je technische snufjes zoals eye-tracking toe wil passen, maar dat is meestal niet nodig.

En het zelf kunnen inschatten van wat nodig is? We snappen de ambitie en het vertrouwen, maar er zijn simpelweg te veel ontwerpopties mogelijk. Tel daar de variabelen van je doelgroep bij op en je komt tot de conclusie dat het onmogelijk is om alles in een keer goed in te schatten. De enige manier om het beste ontwerp te krijgen, is door het te laten testen door je gebruikers.

Wij kunnen je helpen

Ben je benieuwd hoe usability testing jouw website of app kan verbeteren? Of twijfel je nog over of het wel echt nodig is? Neem contact met ons op, we kijken graag eens met je mee!

Deel dit blogbericht via